काठमाडौं, चैत्र २० । अमेरिकाको टेक्ससस्थित फोर्ट हुड आर्मी बेसमा गोली हानाहान हुँदा तीन जना मारिएका छन् । आर्मी बेसभित्रै सैनिकहरुले एकापसमा गोली हानाहान गर्दा १६ जना घाइते भएका छन् । मृतकको संख्या बढ्नसक्ने सैनिक अधिकारीले बताएका छन् । घाईतेलाई विभिन्न सैनिक र नागरिक अस्पतालमा लगिएको छ ।अमेरीकी सुरक्षा अधिकारीहरुले घटना आर्मी बेसभित्रको आन्तरिक झडप जस्तो देखिएकोले कुनै खाले आतंकवादी संलग्नता नरहेको दावी गरेका छन् । घटना कसले र किन गरायो भन्ने एकिन हुन सकेको छैन ।
यसैबीच अमेरीकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले घटनाबाट आफ्ु दुखी भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् । यसअघि सन् २००९ को नोभेम्बर ५ मा यही फोर्ट हुड आर्मी ब्यारेकमा निदाल मलिक हसन नाम गरेका आर्मी मेजरले अन्धाधुन्ध गोली चलाएर १३ जनाको हत्या गरेका थिए ।
स्कूले केटीको सफलताको कथा
एउटी १८ वर्षीया केटीको तरक्की सुन्नुस् । उनी सामाजिक सञ्जालमा सर्वाधिक लोकप्रियको सूचिमा छिन् । गायिका लेडी गागाभन्दा उनका फलोअर बढि छन् । भउग, एल्ली, ग्लामर, कस्मोपोलिटनजस्ता ख्यातिप्राप्त पत्रिकाका कुल फ्यानभन्दा उनका फ्यान धेरै छन् । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियाकी बेथानी मोता नामकी यी केटीको युट्युब च्यानलमा ५१ लाख सब्सक्राइबर छन् । ‘इन्स्टाग्राम’ मा उनको खोजी गर्नेहरु २३ लाख छन् । त्यस्तै, ट्वीटरमा पनि उनका फलोअर १० लाखभन्दा बढी छन ।
उनलाई मोडल बनाउन चर्चित ब्राण्डहरुको लाइन छ, सोसल मिडियाका सम्मेलनमा उनी अतिथि बनेर प्रबचन दिन्छिन, अनलाइन टीभी च्यानलहरुमा आफ्नै उमेरका युवाहरुसँग मस्कामस्की गरेर बात मार्छिन् । यही हाँसखेलबाट उनले महिनामा ४० हजार डलर(झण्डै ४० लाख रुपैयाँ) कमाउँछिन् । उनको यो कमाई फेसबुक, गुगल, याहु, अमाजोन लगायतका कम्पनीका प्रमुख कार्यकारीकै हाराहारी हो । आखिर को हुन यी १८ बर्षे सुन्दरी जसले यति धेरै नेटिजन्सको दिल चोर्न सफल भइन ? के गर्छिन यी ? टीनएज प्रवेशसँगै नाम र दामको कसरी ओइरो लाग्यो ? अमेरिकी पत्रिका बिजनेस इनसाइडरको रिपोर्टमा आधारित यो अनुबाद– मोता, गत वर्षमात्रै विद्यालय शिक्षा पुरा गरेकी युवती हुन् । उनी क्यालिफोर्नियाको उत्तरी कुनामा अझै पनि बाबुआमाकै आश्रयमा बस्दै आएकी छिन् । उनी एक साधारण युवती हुन् । फेसन डिजाइनर, सम्पादक, मोडल कोही होइनन् ।
उनको कोठामा केही ब्यागहरुको चाङ छ । जसमा उनी कपडा, कपाल, सौन्दर्य प्रशाधन, सूर्यमुखी फूलको कपडा आदिका भिडियोहरु अपलोड गरिरहन्छिन् । ‘मलाई सूर्यमुखी फूल सबभन्दा मन पर्छ’ उनी भन्छिन् । क्रिसमसअघिको घटना हो । गार्मेन्ट कपडाहरुको बजार खस्केको बेला थियो । एरोपोस्टल नामक किशोरलक्षित कपडा उद्यमीले नयाँ रणनीति ल्याए । मोता ब्राण्डमा कपडा र गहना बजारीकरण गरे । बेथानी मोता ब्राण्डमा स्वेटर, स्कर्ट आदि नाम दिइएपछि बजारमा राम्रो हिस्सा लियो । मोता अहिले लोकप्रिय युवती भएकी छिन् । उनी किशोर पुस्ताकेन्द्रित युट्युब टेलिभिजन नेटवर्कमा संवाद गर्छिन् । किशोर पुस्ताको चाहना र आवश्यकता वोध गर्दै संवाद चलाउनु उनको विशेषता हो । तथापि, उनी यो विषयमा औपचारिक तालिम र शिक्षा नलिएकी युवती हुन् ।
स्वअध्ययन र स्वस्फूर्त रुपमा उनले किशोरलक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएकी छिन् । मोता किशोर पुस्तामा निकै लोकप्रिय छिन् । ‘उनी चर्चित र राम्री छिन्’ अकल्याण्ड, क्यालिफोर्नियाकी १५ वर्षीया मेलिना म्याक्नले भनिन् ‘उनको भिडियोहरु निकै मन छुने छन् । हेर्दाखेरि लाग्छ उनी मसँगै बोलिरहेकी छिन् ।’ ‘मोता सँधै मुस्कुराइरहेकी हुन्छिन्’ अर्की एल्ला फिलिप्सले भनिन् । त्यसो भनिरहँदा उनको नजिकमा निकै किशोर, किशोरीहरु थिए । मोताद्धारा प्रवद्र्धित टि सर्ट र कपडाहरु लगाइरहेका थिए । मोतालाई देखेपछि उनीहरु खुसीले आत्तिएका थिए ।
हत्तपत्त मोतासित नजिकिने, गफ गर्ने र अटोग्राफ लिन खोजे । युट्युवसँगको नाता मोता युट्युबको प्रयोगबारे साथीले जानकारी दिएपछि यसको प्रयोग थालेका बताउँछिन् । ‘म कसैसँग बोल्न र घर छाड्न चाहन्नथेँ’ उनी भन्छिन् ‘युट्युबले मलाई सहयोग ग¥यो । म आफैं व्यक्तिगत रुपमा आउटलेट (बिक्री कक्ष) बन्न पुगेकी छु ।’ मोताको पहिलो उत्पादन जुन २००९ मा आएको थियो । म्याक र सेफोराको सौन्दर्य सामाग्रीबारे क्यामेरा कुशलताबाट फोटो सेसन गरिन् । यो बेला मोता जम्मा १३ वर्षकी थिइन् । उनीसित ट्राइपोड नहुँदा साधारण क्यामेराबाटै काम चलाएकी थिइन् ।
उनले यस्ता वस्तुको बजारीकरणमा सहयोग पुग्नेखाले सामाग्रीहरु राख्न थालिन् । विस्तारै उनको दर्शक फलोअर्स बढ्दै गए । अहिले उनको संयौं भिडियो सामाजिक सञ्जालहरुमा राखिएका छन् । उनको सिपालु हातले गरिएको सम्पादनले थप लोकप्रिय बनाइएको छ । उनले सुरुमा कपाल श्रृँगार, आन्तरिक सजावट आदिको सामाग्री अपलोड गरिन् । सन् २०१० मा उनले दोस्रो युट्युब च्यानल, बेथानिसलाइफ ल्याइन् । यो च्यानल झनै लोकप्रिय भइदियो । धेरैले आफ्नै लागि बनेको महसुस गर्न पुगे । यसमा हाल १६ लाखभन्दा बढी सब्सक्राइबर छन् । मोताको आम्दानी बढ्दै गएको छ । तर उनी आफ्नो आम्दानी बारे प्रतिक्रिया दिन चाहन्नन् । तर युट्युव बिज्ञापनका ज्ञाताहरुले गरेको अनुमान अनुसार उनको मासिक आम्दानी ४० हजार डलर छ, जुन उनले आफ्नो भिडियो अपलोड गरेवापत कमाउँछिन् । किशोर अवस्थामै उचालिएको मोताको कमाइबारे धेरैलाई लोभ लाग्न सक्छ । तर मोता आफूले गरेको काम खासै नौलो नभएको बताउँछिन् । उनी भन्छिन् ‘जब म फूर्सद पाउँछु, बेडमा बस्छु अनि भिडियो अपलोड गर्छु ।’
उनी आफू व्यक्ति नै उद्यमी भएकोमा दङ्ग पनि छिन् । अब उनी नियात्रा विशेष भिडियो राख्ने सोचमा छिन् । उनले हालै एसिया र पेरिसको यात्रा थाल्ने भएकी छिन् । ‘म भ्रमणसँगै स्थानीय खानेकुराहरुको पनि प्रवद्र्धन गर्न चाहन्छु’ उनले भनिन् । उनी चलनचल्तीको खानेकुरा र तिनको पोषण गुण बारे जानकारी प्रवाह गर्न चाहेको बताउँछिन् । मोताको प्रगतिबाट उनका बुबा टोनी मख्ख छन् । तर छोरीको प्रगति र कमाइबारे खासै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् । उनी एउटा डेरी उद्योगमा काम गर्छन् ।
मोताको भनाइमा अहिलेको जमानामा इन्टरनेटको अथाह सदुपयोग गर्न सकिन्छ । तर मानिसहरुको चाहना फरक–फरक हुने भएकोले खास क्षेत्रमा आफूलाई उभ्याउनुपर्ने उनको सुझाव छ । अनलाइनमा उनको आलोचना गर्नेहरु पनि निकै भेटिन्छन् । तर उनी निकै तर्कपूर्ण जवाफ दिन्छिन् । विस्तारै उनको जवाफबाट आलोचकहरु फ्यानमा परिणत हुन्छन् । मोता सन् २०१३ मा सामाजिक सञ्जालहरुको सम्मेलनमा हङकङमा सहभागी थिइन् । त्यतिबेला उनले विभिन्न विधामा तीन पुरस्कार हात पारिन् । तर अहिले वस्तुको बजारीकरणमा सामाजिक सञ्जालको निःशुल्क प्रयोग भइरहेकोमा आलोचना पनि भइरहेको छ । मोताकी कानुन व्यवसायी र समर्थकहरु भने कुनै वस्तुप्रति उपभोक्ताको रुचि आउनु र उपभोक्ताले प्रचार गर्नु मुनासिब भएको तर्क गर्छन् । ‘मोता एक प्राकृतिक बजारकर्मी हुन्’ उनका वकिल भन्छन् ।
एउटी १८ वर्षीया केटीको तरक्की सुन्नुस् । उनी सामाजिक सञ्जालमा सर्वाधिक लोकप्रियको सूचिमा छिन् । गायिका लेडी गागाभन्दा उनका फलोअर बढि छन् । भउग, एल्ली, ग्लामर, कस्मोपोलिटनजस्ता ख्यातिप्राप्त पत्रिकाका कुल फ्यानभन्दा उनका फ्यान धेरै छन् । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियाकी बेथानी मोता नामकी यी केटीको युट्युब च्यानलमा ५१ लाख सब्सक्राइबर छन् । ‘इन्स्टाग्राम’ मा उनको खोजी गर्नेहरु २३ लाख छन् । त्यस्तै, ट्वीटरमा पनि उनका फलोअर १० लाखभन्दा बढी छन ।उनलाई मोडल बनाउन चर्चित ब्राण्डहरुको लाइन छ, सोसल मिडियाका सम्मेलनमा उनी अतिथि बनेर प्रबचन दिन्छिन, अनलाइन टीभी च्यानलहरुमा आफ्नै उमेरका युवाहरुसँग मस्कामस्की गरेर बात मार्छिन् । यही हाँसखेलबाट उनले महिनामा ४० हजार डलर(झण्डै ४० लाख रुपैयाँ) कमाउँछिन् । उनको यो कमाई फेसबुक, गुगल, याहु, अमाजोन लगायतका कम्पनीका प्रमुख कार्यकारीकै हाराहारी हो । आखिर को हुन यी १८ बर्षे सुन्दरी जसले यति धेरै नेटिजन्सको दिल चोर्न सफल भइन ? के गर्छिन यी ? टीनएज प्रवेशसँगै नाम र दामको कसरी ओइरो लाग्यो ? अमेरिकी पत्रिका बिजनेस इनसाइडरको रिपोर्टमा आधारित यो अनुबाद– मोता, गत वर्षमात्रै विद्यालय शिक्षा पुरा गरेकी युवती हुन् । उनी क्यालिफोर्नियाको उत्तरी कुनामा अझै पनि बाबुआमाकै आश्रयमा बस्दै आएकी छिन् । उनी एक साधारण युवती हुन् । फेसन डिजाइनर, सम्पादक, मोडल कोही होइनन् ।
उनको कोठामा केही ब्यागहरुको चाङ छ । जसमा उनी कपडा, कपाल, सौन्दर्य प्रशाधन, सूर्यमुखी फूलको कपडा आदिका भिडियोहरु अपलोड गरिरहन्छिन् । ‘मलाई सूर्यमुखी फूल सबभन्दा मन पर्छ’ उनी भन्छिन् । क्रिसमसअघिको घटना हो । गार्मेन्ट कपडाहरुको बजार खस्केको बेला थियो । एरोपोस्टल नामक किशोरलक्षित कपडा उद्यमीले नयाँ रणनीति ल्याए । मोता ब्राण्डमा कपडा र गहना बजारीकरण गरे । बेथानी मोता ब्राण्डमा स्वेटर, स्कर्ट आदि नाम दिइएपछि बजारमा राम्रो हिस्सा लियो । मोता अहिले लोकप्रिय युवती भएकी छिन् । उनी किशोर पुस्ताकेन्द्रित युट्युब टेलिभिजन नेटवर्कमा संवाद गर्छिन् । किशोर पुस्ताको चाहना र आवश्यकता वोध गर्दै संवाद चलाउनु उनको विशेषता हो । तथापि, उनी यो विषयमा औपचारिक तालिम र शिक्षा नलिएकी युवती हुन् ।
स्वअध्ययन र स्वस्फूर्त रुपमा उनले किशोरलक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएकी छिन् । मोता किशोर पुस्तामा निकै लोकप्रिय छिन् । ‘उनी चर्चित र राम्री छिन्’ अकल्याण्ड, क्यालिफोर्नियाकी १५ वर्षीया मेलिना म्याक्नले भनिन् ‘उनको भिडियोहरु निकै मन छुने छन् । हेर्दाखेरि लाग्छ उनी मसँगै बोलिरहेकी छिन् ।’ ‘मोता सँधै मुस्कुराइरहेकी हुन्छिन्’ अर्की एल्ला फिलिप्सले भनिन् । त्यसो भनिरहँदा उनको नजिकमा निकै किशोर, किशोरीहरु थिए । मोताद्धारा प्रवद्र्धित टि सर्ट र कपडाहरु लगाइरहेका थिए । मोतालाई देखेपछि उनीहरु खुसीले आत्तिएका थिए ।
हत्तपत्त मोतासित नजिकिने, गफ गर्ने र अटोग्राफ लिन खोजे । युट्युवसँगको नाता मोता युट्युबको प्रयोगबारे साथीले जानकारी दिएपछि यसको प्रयोग थालेका बताउँछिन् । ‘म कसैसँग बोल्न र घर छाड्न चाहन्नथेँ’ उनी भन्छिन् ‘युट्युबले मलाई सहयोग ग¥यो । म आफैं व्यक्तिगत रुपमा आउटलेट (बिक्री कक्ष) बन्न पुगेकी छु ।’ मोताको पहिलो उत्पादन जुन २००९ मा आएको थियो । म्याक र सेफोराको सौन्दर्य सामाग्रीबारे क्यामेरा कुशलताबाट फोटो सेसन गरिन् । यो बेला मोता जम्मा १३ वर्षकी थिइन् । उनीसित ट्राइपोड नहुँदा साधारण क्यामेराबाटै काम चलाएकी थिइन् ।
उनले यस्ता वस्तुको बजारीकरणमा सहयोग पुग्नेखाले सामाग्रीहरु राख्न थालिन् । विस्तारै उनको दर्शक फलोअर्स बढ्दै गए । अहिले उनको संयौं भिडियो सामाजिक सञ्जालहरुमा राखिएका छन् । उनको सिपालु हातले गरिएको सम्पादनले थप लोकप्रिय बनाइएको छ । उनले सुरुमा कपाल श्रृँगार, आन्तरिक सजावट आदिको सामाग्री अपलोड गरिन् । सन् २०१० मा उनले दोस्रो युट्युब च्यानल, बेथानिसलाइफ ल्याइन् । यो च्यानल झनै लोकप्रिय भइदियो । धेरैले आफ्नै लागि बनेको महसुस गर्न पुगे । यसमा हाल १६ लाखभन्दा बढी सब्सक्राइबर छन् । मोताको आम्दानी बढ्दै गएको छ । तर उनी आफ्नो आम्दानी बारे प्रतिक्रिया दिन चाहन्नन् । तर युट्युव बिज्ञापनका ज्ञाताहरुले गरेको अनुमान अनुसार उनको मासिक आम्दानी ४० हजार डलर छ, जुन उनले आफ्नो भिडियो अपलोड गरेवापत कमाउँछिन् । किशोर अवस्थामै उचालिएको मोताको कमाइबारे धेरैलाई लोभ लाग्न सक्छ । तर मोता आफूले गरेको काम खासै नौलो नभएको बताउँछिन् । उनी भन्छिन् ‘जब म फूर्सद पाउँछु, बेडमा बस्छु अनि भिडियो अपलोड गर्छु ।’
उनी आफू व्यक्ति नै उद्यमी भएकोमा दङ्ग पनि छिन् । अब उनी नियात्रा विशेष भिडियो राख्ने सोचमा छिन् । उनले हालै एसिया र पेरिसको यात्रा थाल्ने भएकी छिन् । ‘म भ्रमणसँगै स्थानीय खानेकुराहरुको पनि प्रवद्र्धन गर्न चाहन्छु’ उनले भनिन् । उनी चलनचल्तीको खानेकुरा र तिनको पोषण गुण बारे जानकारी प्रवाह गर्न चाहेको बताउँछिन् । मोताको प्रगतिबाट उनका बुबा टोनी मख्ख छन् । तर छोरीको प्रगति र कमाइबारे खासै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् । उनी एउटा डेरी उद्योगमा काम गर्छन् ।
मोताको भनाइमा अहिलेको जमानामा इन्टरनेटको अथाह सदुपयोग गर्न सकिन्छ । तर मानिसहरुको चाहना फरक–फरक हुने भएकोले खास क्षेत्रमा आफूलाई उभ्याउनुपर्ने उनको सुझाव छ । अनलाइनमा उनको आलोचना गर्नेहरु पनि निकै भेटिन्छन् । तर उनी निकै तर्कपूर्ण जवाफ दिन्छिन् । विस्तारै उनको जवाफबाट आलोचकहरु फ्यानमा परिणत हुन्छन् । मोता सन् २०१३ मा सामाजिक सञ्जालहरुको सम्मेलनमा हङकङमा सहभागी थिइन् । त्यतिबेला उनले विभिन्न विधामा तीन पुरस्कार हात पारिन् । तर अहिले वस्तुको बजारीकरणमा सामाजिक सञ्जालको निःशुल्क प्रयोग भइरहेकोमा आलोचना पनि भइरहेको छ । मोताकी कानुन व्यवसायी र समर्थकहरु भने कुनै वस्तुप्रति उपभोक्ताको रुचि आउनु र उपभोक्ताले प्रचार गर्नु मुनासिब भएको तर्क गर्छन् । ‘मोता एक प्राकृतिक बजारकर्मी हुन्’ उनका वकिल भन्छन् ।

Volcano eruption in Indonesia kills at least 14 people. This particular volcano ejecting for 400 years. Last month same explosion happened in Indonesia. People were evacuated, this area is mostly rich agriculture area. The moment is very dark while the eruption is taking place. Rescue team said they can’t get close to the volcano because of the heat. So far 14 people have been found.
Among the dead on Mount Sinabung were a local television journalist and four high-school students and their teacher who were visiting the mountain to see the eruptions up close, said a spokesman for the National Disaster Mitigation Agency, Sutopo Purwo Nugroho. At least three other people were injured, and the authorities said they feared that the death toll would rise.
भूतपूर्व इजरेली प्रधानमन्त्री एरिएल शेरोनको ८५ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको छ।
मस्तिष्क घातपछि उनी आठ वर्षम्म अचेत अवस्थामा रहेका थिए।
हालैका दिनहरुमा उनको मृगौलाले काम गर्न छाडेकाले उनको अवस्था निकै बिग्रेको थियो।
उनको तेल अभिभबाहिर शेबा मेडिकल केन्द्रमा उपचार भइरहेको थियो। शेरोन इजरेलको सैन्य तथा राजनीतिक क्षेत्रका चर्चित व्यक्तित्व थिए। विवाद "कुनै पनि मृत्यलाई उत्सवका रूपमा लिन सकिन्न, तर दुर्भाग्यवश मैले के भन्नुपर्छ भने, शेरोनले प्यालेस्टेनीहरूबीच राम्रो सम्झना छाडेर गएका छैनन्" एक अग्रणी प्यालेस्टेनी नेता मुस्ताफा बर्गौटी तर उनको लामो कार्यकाल थुप्रै विवादहरुले भरिएको थियो। सन् १९८० को दशकताका उनी रक्षामन्त्री रहँदा, युद्ध अपराध गरेको आरोप उनीमाथि लागेको थियो। उनी सन् १९४८ मा इजरेलको गठनपछि सबै युद्धमा सहभागी भएका थिए।
कतिपय इजरेलीले उनलाई ठूला सैन्य नेता मान्दछन् तर प्यालेस्टेनीहरू उनलाई राम्रो मान्दैनन्। एक अग्रणी प्यालेस्टेनी नेता मुस्ताफा बर्गौटीले भने, "कुनै पनि मृत्यलाई उत्सवका रूपमा लिन सकिन्न, तर दुर्भाग्यवश मैले के भन्नुपर्छ भने, शेरोनले प्यालेस्टेनीहरूबीच राम्रो सम्झना छाडेर गएका छैनन्। "उनको बाटो युद्धको थियो जसले प्यालेस्टेनीहरू सित शान्ति स्थापना गर्न सहयो पु-याएन।"
महत्वपूर्ण भूमिका सन् १९६७ र १९७३ मा शेरोनले नेतृत्व गरेको सैनिक डिभिजनले इजरेलको सफलतामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। सन् १९८२ मा रक्षामन्त्री रहेका बेला उनले लेबननमाथि आक्रमण गर्ने योजना बनाएका थिए। त्यसबेला सो कदमको उद्धेश्य इजरेलको उत्तरी सीमानालाई आतंककारी आक्रमणबाट जोगाउनु बताइएपनि, प्रमुख प्राथमिक्ता चाहीं तत्कालीन प्यालेस्टेनी नेता यास्सेर अराफातको संगठन पिएलओलाई ध्वस्त पार्नु थियो। त्यसबेला स्वतन्त्र प्यालेस्टाईनका लागि संघर्ष गरिरहेका समूहले इजरेलमा आक्रमण गर्ने गरेका थिए।
आक्रमणका क्रममा लेबननका इसाई सैनिकहरुले इजरेली सेनासँग मिलेर बेरुतस्थित शरणार्थी शिविरमा सयौं प्यालेस्टिनीको हत्या गरेका थिए। नरसंहारको जिम्मा त्यसपछि इजरेलले सो घटनाबारे अनुसन्धान गर्न आदेश दिएको थियो। पछि शेरोनले उक्त नरसंहारको जिम्मा लिएका थिए। यसका बावजुद उनले १८ वर्ष प्रधानमन्त्री पद सम्हाले। उनी अधिनस्त प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा यहूदी बस्ती बसाउने पक्षमा थिए। सन् २००५ मा उनले इजरेलमा विरोधबीच गाजापट्टीबाट इजरेली सेना फिर्ता बोलाउने एकतर्फी घोषणा गरे। इजरेलमा धेरैले उनले आफ्नो देशको सीमाको जोड्दार रूपमा रक्षा गरेको भनी उनको प्रशंसा गरेका थिए।
मस्तिष्क घातपछि उनी आठ वर्षम्म अचेत अवस्थामा रहेका थिए।
हालैका दिनहरुमा उनको मृगौलाले काम गर्न छाडेकाले उनको अवस्था निकै बिग्रेको थियो।उनको तेल अभिभबाहिर शेबा मेडिकल केन्द्रमा उपचार भइरहेको थियो। शेरोन इजरेलको सैन्य तथा राजनीतिक क्षेत्रका चर्चित व्यक्तित्व थिए। विवाद "कुनै पनि मृत्यलाई उत्सवका रूपमा लिन सकिन्न, तर दुर्भाग्यवश मैले के भन्नुपर्छ भने, शेरोनले प्यालेस्टेनीहरूबीच राम्रो सम्झना छाडेर गएका छैनन्" एक अग्रणी प्यालेस्टेनी नेता मुस्ताफा बर्गौटी तर उनको लामो कार्यकाल थुप्रै विवादहरुले भरिएको थियो। सन् १९८० को दशकताका उनी रक्षामन्त्री रहँदा, युद्ध अपराध गरेको आरोप उनीमाथि लागेको थियो। उनी सन् १९४८ मा इजरेलको गठनपछि सबै युद्धमा सहभागी भएका थिए।
कतिपय इजरेलीले उनलाई ठूला सैन्य नेता मान्दछन् तर प्यालेस्टेनीहरू उनलाई राम्रो मान्दैनन्। एक अग्रणी प्यालेस्टेनी नेता मुस्ताफा बर्गौटीले भने, "कुनै पनि मृत्यलाई उत्सवका रूपमा लिन सकिन्न, तर दुर्भाग्यवश मैले के भन्नुपर्छ भने, शेरोनले प्यालेस्टेनीहरूबीच राम्रो सम्झना छाडेर गएका छैनन्। "उनको बाटो युद्धको थियो जसले प्यालेस्टेनीहरू सित शान्ति स्थापना गर्न सहयो पु-याएन।"
महत्वपूर्ण भूमिका सन् १९६७ र १९७३ मा शेरोनले नेतृत्व गरेको सैनिक डिभिजनले इजरेलको सफलतामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। सन् १९८२ मा रक्षामन्त्री रहेका बेला उनले लेबननमाथि आक्रमण गर्ने योजना बनाएका थिए। त्यसबेला सो कदमको उद्धेश्य इजरेलको उत्तरी सीमानालाई आतंककारी आक्रमणबाट जोगाउनु बताइएपनि, प्रमुख प्राथमिक्ता चाहीं तत्कालीन प्यालेस्टेनी नेता यास्सेर अराफातको संगठन पिएलओलाई ध्वस्त पार्नु थियो। त्यसबेला स्वतन्त्र प्यालेस्टाईनका लागि संघर्ष गरिरहेका समूहले इजरेलमा आक्रमण गर्ने गरेका थिए।
आक्रमणका क्रममा लेबननका इसाई सैनिकहरुले इजरेली सेनासँग मिलेर बेरुतस्थित शरणार्थी शिविरमा सयौं प्यालेस्टिनीको हत्या गरेका थिए। नरसंहारको जिम्मा त्यसपछि इजरेलले सो घटनाबारे अनुसन्धान गर्न आदेश दिएको थियो। पछि शेरोनले उक्त नरसंहारको जिम्मा लिएका थिए। यसका बावजुद उनले १८ वर्ष प्रधानमन्त्री पद सम्हाले। उनी अधिनस्त प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा यहूदी बस्ती बसाउने पक्षमा थिए। सन् २००५ मा उनले इजरेलमा विरोधबीच गाजापट्टीबाट इजरेली सेना फिर्ता बोलाउने एकतर्फी घोषणा गरे। इजरेलमा धेरैले उनले आफ्नो देशको सीमाको जोड्दार रूपमा रक्षा गरेको भनी उनको प्रशंसा गरेका थिए।
ढाका– बंगलादेशमा आइतबारको आम चुनावमा मतदानका क्रममा भएका विभिन्न हिंसामा एक जना निर्वाचन अधिकृतसहित कम्तिमा १५ जना मारिएका छन्। राजधानी ढाकामा छिटफुट हिंसाका घटना भए पनि देशका अन्य भागमा भने हिंसाका घटना निकै भएको सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। ढाकाको मध्य भागमा रहेको जगन्नाथ विश्वविद्यालयनजिकै आइतबार बिहान मतदानका बेला विस्फोट भएको थियो। ढाकाका अन्य भागमा समेत यस्ता विस्फोट भएका सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्।
प्रहरीले विस्फोट ककटेल बम अर्थात घरेलु बमबाट गरिएको जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार यस्ता विस्फोट मतदातालाई तर्साउनका लागि मात्र गरिएका थिए। विस्फोटपछि ढाकामा सुरक्षा व्यवस्था निकै कडा पारिएको थियो। मुख्य विपक्षी दल बंगलादेश नेसनलिस्ट पार्टी(बिएनपी)सहित सहयोगी २० दलले चुनाव बहिस्कार गरेका छन्। विपक्षीको बहिस्कारका कारण आम चुनावको वैधतामाथि समेत प्रस्न उठेको छ।
सञ्चारमाध्यमले राजधानी ढाकामा आइतबार जम्मा १५ प्रतिशत मात्र मतदान भएको उल्लेख गरेका छन्। मतदानका लागि गरिएको व्यापक तयारी र आग्रहका वावजुद राजधानीका सडक आइतबार खाली थिए र मतदान केन्द्रमा समेत मतदाता फाट्टफुट्ट मात्र देखिएका थिए। निर्वाचन विश्लेषकले मतदाताको उत्साह नदेखिएका कारण बंगलादेशभर ३० प्रतिशत मतदान भए ठूलो उपलब्धि हुने बताएका छन्। बंगलादेशमा यसअघि सन् २००८ मा भएको आम चुनावमा ८.१ करोड मतदाता थिए र चुनावमा ७० प्रतिशत मतदान भएको थियो।
चुनावको पूर्वसन्ध्यामा शनिबार सयभन्दा बढी मतदान केन्द्रमा विपक्षीले आगजनी गरेका थिए। शनिबार भएका हिंसक प्रदर्शनमा कम्तिमा तीन जनाको मृत्यु भएको थियो। ढाकामा हरेक ५ सय मिटरको दुरीमा सुरक्षा बनाइएका नाकामा परिचय पत्र बोकेर मात्र सर्वसाधारणलाई आइतबार हिँडडुल गर्न दिइएको थियो।
प्रदर्शनकारीले निर्वाचन बिथोल्न आइतबार २ सयभन्दा बढी मतदान केन्द्रमा आगो लगाउँदै मतपत्र जलाएपछि प्रहरीले गोली प्रहार गरेको थियो। मर्नेमा दुई जना उत्तरी जिल्लामा मतदान केन्द्रका सुरक्षाकर्मी समेत थिए। उनीहरूलाई प्रदर्शनकारीले कुटेर मारेका थिए। उत्तरी बोग्रा जिल्लाका प्रहरी प्रमुख सैयद अबु सयमले मतदान केन्द्रमा हजारौं प्रदर्शनकारीले आक्रमण गरेको र सुरक्षाकर्मीलाई समेत पेट्रोलबम प्रहार गरेको बताए।
अधिकांशको मृत्यु प्रहरीको गोलीले भएको थियो भने एक जना चालकको मृत्यु उनकै ट्रकमा पेट्रोलबम लागेपछि भएको थियो। उत्तरी भागस्थित पार्वतीपुरका प्रहरी प्रमुख मकबुल हुसेनले प्रदर्शनकारीद्वारा बन्दुक र साना बमसमेत हानेकाले प्रहरी गोली चलाउन बाध्य भएको बताए।
उनले प्रदर्शनकारीद्वारा मतपत्र र प्रहरीको हतियार समेत लुट्न प्रयास गरिएको बताए। राजधानी ढाकामा हजारौं प्रहरी र सेना सडकमा उतारिएको थियो। तर सर्वसाधारणको उपस्थिति भने सडकमा थिएन।
आम चुनाव घोषणा भएयत त्यहाँ चुनावविरोधी प्रदर्शनमा १ सय ५० भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ। चुनाव गराउने अडानमा रहेको सरकारले देशभर ५० हजार हजार सैनिक तैनाथ गरेको थियो।
सत्ताधारी अवामी लिगले प्रमुख विपक्षी बिएनपीमाथि हिंसा गरेको आरोप लगाउँदै बेगम खालिदा जियालगायत नेतालाई घरमै नजरबन्द गरेको छ।
यसअघिको निर्वाचनमा कामचलाऊ सरकार गठन गरी निर्वाचन गरिन्थ्यो भने बिएनपीले प्रधानमन्त्री सेख हसिना वाजेदद्वारा पनि त्यस्तै सरकार गठन गर्नुपर्ने माग गरेका थिए।
विपक्षीले अनेकौं साता हिंस्रक प्रदर्शन गर्दै आएका छन्। प्रदर्शनकारीले यातायात बन्द गर्नुका साथै हडताल आह्वान गरेका थिए। सरकारी अधिकारीले निर्वाचनमा मतदान थोरै मात्र भएको स्वीकारेका छन्।
प्रमुख निर्वाचन आयुक्त काजी रकिबुद्दिन अहमदले धेरै दलले निर्वाचन बहिस्कार गरेकाले मतदान कम भएको बताए। ८ घण्टासम्म मतदान भएपछि मतकेन्द्र दिउँसो ४ बजे बन्द भएका थिए। त्यसपछि मतगणना सुरु भएको छ। निर्वाचनको परिणाम सोमबार बिहानसम्म आउने अपेक्षा छ।
संसदका ३ सय सिटमध्ये आइतबार १ सय ४७ सिटका लागि मात्र मतदान भयो। बाँकी १ सय ५३ सिटमा सत्तारुढ अवामी लिग र उसका सहयोगी दल निर्विरोध भएको सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्। वाजेद सरकारले संसदको पाँच वर्षे पदावधि सकिएकाले निर्वाचन गरिएको दाबी गरेको छ। सत्ताधारी पार्टीका वरिष्ठ नेता तोफाएर अहमदले चुनाव प्रजातन्त्रको विजय भएको दाबी गरे।
विश्लेषकका अनुसार निर्वाचनले हिंसा अझै चर्काउने छ। विश्वको धेरै जनसंख्या भएको देशमध्ये बंगलादेश आठौंमा पर्छ। बंगलादेश एसियाको गरिब देशमध्ये एउटा हो। त्यहाँका एक तिहाइ सर्वसाधारण अझै गरिबीको रेखामुनी छन्।
अमेरिका, बेलायत, युरोपेली महासंघसहित राष्ट्रमण्डलले आम चुनावमा आफ्ना पर्यवेक्षक पठाएनन्। उनीहरूले सत्तारुढ र विपक्षीलाई समस्या सुल्झाउन वार्ता गर्न दबाब दिएका थिए।
प्रहरीले विस्फोट ककटेल बम अर्थात घरेलु बमबाट गरिएको जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार यस्ता विस्फोट मतदातालाई तर्साउनका लागि मात्र गरिएका थिए। विस्फोटपछि ढाकामा सुरक्षा व्यवस्था निकै कडा पारिएको थियो। मुख्य विपक्षी दल बंगलादेश नेसनलिस्ट पार्टी(बिएनपी)सहित सहयोगी २० दलले चुनाव बहिस्कार गरेका छन्। विपक्षीको बहिस्कारका कारण आम चुनावको वैधतामाथि समेत प्रस्न उठेको छ।
सञ्चारमाध्यमले राजधानी ढाकामा आइतबार जम्मा १५ प्रतिशत मात्र मतदान भएको उल्लेख गरेका छन्। मतदानका लागि गरिएको व्यापक तयारी र आग्रहका वावजुद राजधानीका सडक आइतबार खाली थिए र मतदान केन्द्रमा समेत मतदाता फाट्टफुट्ट मात्र देखिएका थिए। निर्वाचन विश्लेषकले मतदाताको उत्साह नदेखिएका कारण बंगलादेशभर ३० प्रतिशत मतदान भए ठूलो उपलब्धि हुने बताएका छन्। बंगलादेशमा यसअघि सन् २००८ मा भएको आम चुनावमा ८.१ करोड मतदाता थिए र चुनावमा ७० प्रतिशत मतदान भएको थियो।
चुनावको पूर्वसन्ध्यामा शनिबार सयभन्दा बढी मतदान केन्द्रमा विपक्षीले आगजनी गरेका थिए। शनिबार भएका हिंसक प्रदर्शनमा कम्तिमा तीन जनाको मृत्यु भएको थियो। ढाकामा हरेक ५ सय मिटरको दुरीमा सुरक्षा बनाइएका नाकामा परिचय पत्र बोकेर मात्र सर्वसाधारणलाई आइतबार हिँडडुल गर्न दिइएको थियो।
प्रदर्शनकारीले निर्वाचन बिथोल्न आइतबार २ सयभन्दा बढी मतदान केन्द्रमा आगो लगाउँदै मतपत्र जलाएपछि प्रहरीले गोली प्रहार गरेको थियो। मर्नेमा दुई जना उत्तरी जिल्लामा मतदान केन्द्रका सुरक्षाकर्मी समेत थिए। उनीहरूलाई प्रदर्शनकारीले कुटेर मारेका थिए। उत्तरी बोग्रा जिल्लाका प्रहरी प्रमुख सैयद अबु सयमले मतदान केन्द्रमा हजारौं प्रदर्शनकारीले आक्रमण गरेको र सुरक्षाकर्मीलाई समेत पेट्रोलबम प्रहार गरेको बताए।
अधिकांशको मृत्यु प्रहरीको गोलीले भएको थियो भने एक जना चालकको मृत्यु उनकै ट्रकमा पेट्रोलबम लागेपछि भएको थियो। उत्तरी भागस्थित पार्वतीपुरका प्रहरी प्रमुख मकबुल हुसेनले प्रदर्शनकारीद्वारा बन्दुक र साना बमसमेत हानेकाले प्रहरी गोली चलाउन बाध्य भएको बताए।
उनले प्रदर्शनकारीद्वारा मतपत्र र प्रहरीको हतियार समेत लुट्न प्रयास गरिएको बताए। राजधानी ढाकामा हजारौं प्रहरी र सेना सडकमा उतारिएको थियो। तर सर्वसाधारणको उपस्थिति भने सडकमा थिएन।
आम चुनाव घोषणा भएयत त्यहाँ चुनावविरोधी प्रदर्शनमा १ सय ५० भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ। चुनाव गराउने अडानमा रहेको सरकारले देशभर ५० हजार हजार सैनिक तैनाथ गरेको थियो।
सत्ताधारी अवामी लिगले प्रमुख विपक्षी बिएनपीमाथि हिंसा गरेको आरोप लगाउँदै बेगम खालिदा जियालगायत नेतालाई घरमै नजरबन्द गरेको छ।
यसअघिको निर्वाचनमा कामचलाऊ सरकार गठन गरी निर्वाचन गरिन्थ्यो भने बिएनपीले प्रधानमन्त्री सेख हसिना वाजेदद्वारा पनि त्यस्तै सरकार गठन गर्नुपर्ने माग गरेका थिए।
विपक्षीले अनेकौं साता हिंस्रक प्रदर्शन गर्दै आएका छन्। प्रदर्शनकारीले यातायात बन्द गर्नुका साथै हडताल आह्वान गरेका थिए। सरकारी अधिकारीले निर्वाचनमा मतदान थोरै मात्र भएको स्वीकारेका छन्।
प्रमुख निर्वाचन आयुक्त काजी रकिबुद्दिन अहमदले धेरै दलले निर्वाचन बहिस्कार गरेकाले मतदान कम भएको बताए। ८ घण्टासम्म मतदान भएपछि मतकेन्द्र दिउँसो ४ बजे बन्द भएका थिए। त्यसपछि मतगणना सुरु भएको छ। निर्वाचनको परिणाम सोमबार बिहानसम्म आउने अपेक्षा छ।
संसदका ३ सय सिटमध्ये आइतबार १ सय ४७ सिटका लागि मात्र मतदान भयो। बाँकी १ सय ५३ सिटमा सत्तारुढ अवामी लिग र उसका सहयोगी दल निर्विरोध भएको सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्। वाजेद सरकारले संसदको पाँच वर्षे पदावधि सकिएकाले निर्वाचन गरिएको दाबी गरेको छ। सत्ताधारी पार्टीका वरिष्ठ नेता तोफाएर अहमदले चुनाव प्रजातन्त्रको विजय भएको दाबी गरे।
विश्लेषकका अनुसार निर्वाचनले हिंसा अझै चर्काउने छ। विश्वको धेरै जनसंख्या भएको देशमध्ये बंगलादेश आठौंमा पर्छ। बंगलादेश एसियाको गरिब देशमध्ये एउटा हो। त्यहाँका एक तिहाइ सर्वसाधारण अझै गरिबीको रेखामुनी छन्।
अमेरिका, बेलायत, युरोपेली महासंघसहित राष्ट्रमण्डलले आम चुनावमा आफ्ना पर्यवेक्षक पठाएनन्। उनीहरूले सत्तारुढ र विपक्षीलाई समस्या सुल्झाउन वार्ता गर्न दबाब दिएका थिए।
मुसर्फदेखि मुर्सीसम्म, चीनदेखि चन्द्रमा
बाढी, आँधी र भुइँचालोलगायतका प्राकृतिक प्रकोपको बितेको वर्ष २०१३ लाई छाडेनन् ।
काठमाडौ, पुस १४ - बाढी, आँधी र भुइँचालोलगायतका प्राकृतिक प्रकोपको बितेको वर्ष २०१३ लाई छाडेनन् । मन्दी र महँगीले थलिएका विश्वभरका जनताहरू सडकमा आएर चर्किए । केही दुःखद खबरहरू पनि सुन्नुपर्यो । ५ डिसेम्बरमा दक्षिण अफ्रिकाका रंगभेदविरोधी नेता नेल्सन मन्डेलाले ९४ वर्षको उमेरमा र ८ अपि्रलमा बेलायतका पूर्वप्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरले ८७ वर्षको उमेरमा संसार छाडिन् । सन् २०१२ को ९ अक्टोबरमा तालेबानी आतंकवादीले गोली हानेका पाकिस्तानकी बालिका मलाला युसुफजाई गत वर्ष शक्तिशाली व्यक्तित्वको रूपमा उदाइन् । अन्य महिनाको तुलनामा डिसेम्बरमा धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरू भए । यो वर्ष साँच्चिकै 'डिसेम्बेर डोमिनेटेड' रह्यो । यी परिदृश्यहरूलाई बुझ्न विगतका केही घटनाहरूलाई नियाल्न आवश्यक छ ।
सानामा अस्पतालमा आक्रमण : अलकायदाले ५ डिसेम्बरमा यमनको राजधानी सानास्थित रक्षा मन्त्रालय परिसरको अल ओरादी अस्पतालमा आक्रमण गर्यो । उनीहरूले चिकित्सक र बिरामीको समेत परवाह गरेनन् । यो घटनामा ६ चिकित्सक, चार बिरामी र अन्य ४८ को मृत्यु भयो । संक्रमणकालीन राजनीतिक अवस्थाबाट गुजि्ररहेको यमनमा यस्तो घटना नौंलो नभए पनि अस्पताललाई समेत नछाडिएकोले पूरा विश्वलाई मर्माहत बन्यो ।
जोखिममै रहे पत्रकार : यो वर्षको अन्त्यतिर डिसेम्बर २३ मा इराकको राजधानी बग्दादको उत्तरी भागस्थित सालाहेदिन टेलिभिजन स्टेसनमै भएको विस्फोटमा सम्पादक, समाचार सम्पादक, उत्पादक, प्रस्तोता र अभिलेख व्यवस्थापकसहित पाँच सञ्चारकर्मीको ज्यान गयो । अलकायदाकै एक गुटले इस्लामी राज्यको विरुद्धमा खबरहरू दिएकोमा यो काण्ड गराएको दाबी गर्यो । अमेरिकामा मुख्य कार्यालय रहेको कमिटी टु प्रोटेक्ट जर्नालिस्ट -सीपीजे) ले सन् २०१३ लाई कारागारमा रहेका पत्रकारका लागि दोस्रो सबैभन्दा नराम्रो वर्ष ठहर गर्यो । उसको अनुसार गत वर्ष ५२ पत्रकारको कार्यक्षेत्रमा हत्या भयो । सन २०१२ मा यो संख्या ७३ थियो । गत वर्ष २ सय ११ पत्रकारलाई कारागारमा राखियो । २०१२ मा विश्वमा २ सय ३२ पत्रकारलाई कारागारमा राखिएको थियो ।
थाइल्यान्डमा सबै सडकमा : प्रधानमन्त्री यिङलक सिनावात्राको राजीनामाको माग गरिरहेका थाइल्यान्डका मुख्य विपक्षी डेमोक्र्याटिक पार्टी यो वर्ष सडक केन्दि्रत रह्यो । उसले यिङलक सत्ताबाट नहटे फेब्रुअरी २ मा हुने निर्वाचन असफल बनाइदिने चेतावनी दिएको छ । सरकारले निर्वाचन नरोकिने र विपक्षीले हुन नदिने भनेकाले त्यहाँको राजनीतिक अवस्था डामाडोल छ । सबै विपक्षीले राजीनामा दिएपछि प्रधानमन्त्री यिङलकले संसद्को विघटन गरी निर्वाचनको घोाषणा गरेकी हुन् । यो अस्थिरताको मुख्य कारण चाहिं त्यहाँ गत महिनामात्र ल्याइएको आममाफीसम्बन्धी कानुन थियो । यो प्रधानमन्त्री यिङलकले दाजु एवं पूर्वप्रधानमन्त्री थाक्सिनलाई आममाफी दिने प्रयोजनका लागि ल्याएको विपक्षीको आरोप छ । थाक्सिन हाल भ्रष्टाचार अभियोगमा निर्वासनमा छन् ।
चीनको चन्द्रमा लक्ष्य : जापानसँग टापु विवादमा वर्षभरि अल्झेको चीनले डिसेम्बरमा चाङ ई-३ रोवर मिसनलाई चन्द्रमाको सतहमा पुर्यायो । डिसेम्बर पहिलो साता पृथ्वीबाट उडेको उक्त मिसन चन्द्रमाको उत्तरी गोलार्द्धमा ज्वालामुखीको पठार इलाकामा अवतरण गर्यो । यो चन्द्रमाको सतहमा पुग्ने तेस्रो र ४० वर्षमा पहिलो मानवरहित रोवर मिसन हो । यसमा माटो र चट्टानबारे जानकारी लिन सक्ने राडार छ । यसको लक्ष्य चन्द्रमामा खनिज पदार्थको खोजी गरेर भविष्यमा उत्खनन गर्नु हो । चन्द्रमाको सतहका नमुनाहरू सन् २०१७ सम्ममा पृथ्वीमा ल्याउने चिनियाँ योजना छ । भारतले पनि यसअघि नोभेम्बरमा महत्त्वाकांक्षी योजनाअनुरूप थप खोज गर्ने चाहनाका साथ मंगलग्रह (मार्स) मा यान पठायो ।
सुडान हिंसामै : दुई वर्षअघि जनमत संग्रहबाट उत्तरबाट छुट्टएिर बनेको नयाँ मुलुक दक्षिण सुडानमा डिसेम्बरकै तेस्रो साता सत्ता र विपक्षी पक्षबीच हिंसा सुरु भयो । तेलका भण्डारयुक्त मुलुकको भिडन्तहरूमा हजारौंको ज्यान गएको हुन सक्ने राष्ट्रसंघले जनाएको छ । उसले यही कारणले त्यहाँ शान्ति सेना दुई गुणा बढाएर १२ हजार ५ सय पुर्याएको छ । अमेरिका र बेलायतले राजधानी जुवाबाट आफ्ना कर्मचारी र नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा लगिसकेका छन् ।
ओबामा र क्यास्ट्रोको हस्त मिलन ः दक्षिण अपि|mकाका पूर्वराष्ट्रपति तथा स्वतन्त्रतावादी नेता नेल्सन मन्डेलाको अन्येष्टिमा विश्वका धेरै राजनेता, सरकार प्रमुख र नागरिकको ध्यान तानियो । १० डिसेम्बरमा जोहानसवर्गमा भएको मण्डेलाको स्मृति सभामा अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले दीर्घकालीन शत्रु क्युबाका नेता राउल क्यास्ट्रोसँग हात मिलाए । उनले मञ्चमा सम्बोधनका लागि जाने क्रममा स्वयं हात बढाएका थिए । शत्रुसँग पनि मित्रता गर्ने चाहना राख्ने ओबामाको यो रूपलाई शान्तिप्रेमी विश्वले निकै मन परायो । अमेरिकाले कम्युनिस्ट मुलुक क्युबामाथि पाँच दशकदेखि प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ । यसअघि सेप्टेम्बरमा ओबामाले इरानी राष्ट्रपति हसन रुहानीसँग टेलिफोनमा वार्ता गरेका थिए । इरानमा सन् १९७९ मा इस्लामी क्रान्ति भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानी राष्ट्रपतिसँग कुरा गरेको त्यो पहिलोपटक थियो ।
उत्तरकोरियामा उनकै डम्फु ः यो वर्ष दक्षिण कोरियासँग युद्धकै मुखमा पुगिसकेको उत्तरकोरियाले आफ्नै एक नेतालाई १३ डिसेम्बरमा मृत्युदण्ड दियो । सत्ता र शक्तिबीच उत्पन्न शंकामा युवा नेता किम जोङ उनले आफ्ना शक्तिशाली फुपाजु ६७ वर्षे चाङ सोङ थाकलाई झुन्ड्याएरै छाडे, त्यो पनि उनलाई देशद्रोह र भ्रष्टाचारको अभियोग लगाएर । थाकमाथि सत्ताको सर्वोच्च पदमा पुग्नलाई गुटबन्दी गरेर सरकार ढाल्न खोजेको आरोप लगाइएको थियो । चीनसँग सम्बन्ध सुधार्ने अभिभारा पाएका उनी सैनिक आयोगमा पनि उच्च पदमा थिए ।
बंगलादेसमा फाँसी : गत वर्षभरि नै सत्तापक्ष र विपक्षीको झगडामा अस्थिर बनेको बंगलादेशको इतिहासमा यो वर्ष निकै संवेदनशील रह्यो । आक्रामक सरकारले कट्टरपन्थी इस्लामी नेता ६५ वर्षे अब्दुल कादर मुल्लाहलाई राजधानी ढाकास्थित केन्द्रीय कारागारमा झुन्ड्यायो । सशक्त विपक्षी जमात ए इस्लामी पार्टीका सहायक महासचिव नेता मुल्लाह बंगलादेशमा यो अभियोगमा मृत्युदण्ड पाउने पहिलो व्यक्ति बनेका छन् । उनीमाथि सन १९७१ मा भएको स्वतन्त्रता संघर्षमा पाकिस्तानको पक्षमा युद्ध गरी केही सम्मानित प्राध्यापक, चिकित्सक, लेखक तथा पत्रकारको हत्या गरेको आरोप थियो ।
समलिंगी विहेको विवाद : यो वर्षको अन्त्यतिर भारत र अस्टे्रलियामा समलिंगी बिहेको विपक्षमा उच्च न्यायिक निकायले फैसला गर्यो, जसको दुवै मुलुकका जनताद्वारा चर्को विरोध भयो । यसकै भोलिपल्ट १२ डिसेम्बरमा अस्टे्रलियाको क्यानबेरा उच्च न्यायालयले समलिंगी बिहेका लागि अनुमति दिने स्थानीय कानुनविरुद्ध फैसला गर्यो । गत अपि्रलमा समलिंगी विहेलाई कानुनी मान्यता दिने न्युजिल्यान्ड एसिया प्रशान्त क्षेत्रको पहिलो मुलुक बनेको थियो । क्यानाडा, फ्रान्स, अर्जेन्टिना र दक्षिण अपि|mकासहित केही मुलुकमा पनि यस्तो बिहेलाई वैधता छ ।
सिरियामा अझै बिचल्ली : सन् २०११ को १५ मार्चदेखि सुरु भएको सिरियाली युद्धमा गत वर्ष प्राणघातक रासायनिक हतियार प्रयोगको विषय सर्वाधिक चर्चामा रह्यो । राजधानी दमास्कसको नजिकै डुमाको घोउटामा अगस्त २१ मा हानिकारक ग्यास प्रहारमा महिला र बालबालिकासहित कम्तीमा १ हजार ४ सयको ज्यान गयो । यसलाई २१ औं शताब्दीको सबभन्दा निकृष्ट आक्रमण भनियो । आक्रमणमा राष्ट्र संघले आफ्नो प्रतिवेदनमा त्यस्तो हतियार प्रयोग गर्नेमाथि कारबाही हुनुपर्ने माग गर्यो । सिरियाको रासायनिक हतियारको भण्डारबाट तर्सेको अमेरिकाले आफ्नो सेनालाई झन्डै आक्रमणको आदेश दिइसकेको थियो । रुसले मध्यस्थता गरेर मित्र मुलक सिरियाको उक्त भण्डार पारदर्शी ढंगले नष्ट गर्ने भनेपछि युद्ध टरेको हो । अहिले राष्ट्र संघ विशेषज्ञहरूले त्यहाँको लगभग सबै हतियार नष्ट गरिसकेको छ ।
आफ्नै जालमा मुसर्रफ : गत वर्षको मेमा भएको निर्वाचनमा सहभागी हुन एक महिनाअगाडि मार्चमै केही वर्षको निर्वासनपछि स्वदेश फर्केका पाकिस्तानका पूर्वराष्ट्रपति एवं सैनिक जनरल परवेज मुसर्रफको अवस्था चोकटा खान गएकी बूढी झोलमा डुबेर मरीजस्तै भएको छ । सरकारले ७० वर्षे मुसर्रफविरुद्ध हत्या र देशद्रोहको मुद्दा लगाएको छ । उनी दुई हजार अमेरिकी डलर बराबरको रकम अदालतमा जम्मा गरेर जमानतमा रिहा भए पनि आफ्नै घरमा नजरबन्द छन् । उनलाई सन् २००६ मा बलुचिस्तानका विद्रोही नेता नबाज अक्बर बुग्टा र सन् २००७ मा पूर्वप्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोको हत्या आरोपमा नजरबन्द गरिएको हो । उनले मुलुकमै बसेर संघर्ष गर्ने बताएका छन् । उनी सन्् १९९९ देखि २००८ सम्म सत्तामा थिए । सैनिक जर्नेल रहेका उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री नवाज सरिफलाई सत्ताच्यूत गरेर शक्तिमा आएका थिए । मेमा भएको निर्वाचन परिणामले सरिफलाई प्रधानमन्त्री बनाएको छ ।
अमेरिकी गुप्तचरको करामत : आफ्नै पूर्वगुप्तचर कर्मचारी ३१ वर्षे एडवार्ड जोसेफ स्नोडेनले अमेरिकालाई यो वर्षभर नै हैरान पारे । उनी अमेरिकाको केन्द्रीय गुप्तचर एजेन्सी -सीआईए) र राष्ट्रिय सुरक्षा निकाय (एनएसए) सँग आवद्ध थिए । अमेरिकाले विभिन्न देशका नागरिक र राष्ट्र प्रमुखको टेलिफोन रेकर्ड गरेको खुलासा गरेर आफ्नो मुुलुकलाई थप समस्यामा पारे । यो खुलासाले अमेरिकाको निकट मुलुकसँग सम्बन्ध मात्र चिस्सिएन, सार्वजनिक रूपले माफी माग्नुपर्यो । राष्ट्रपति बाराक ओबामाले गुप्तचर निकायलाई काम गर्ने शैली परिवर्तन गर्न आदेशसमेत दिनुपर्यो । अमेरिकामा गम्भीर फौजदार आरोप लागेपछि स्नोडेन २३ जुनदेखि रुसमा शरण लिइरहेका छन् । उनलाई शरण दिएर रुसले अमेरिकासँगको कूटनीतिक सम्बन्ध जोखिममा पारेको छ । स्नोडेनले विश्वभरका जनताको गोपनीयताको हकको प्रत्याभूति गराउने आफ्नो मिसन सफल भएको बताएका छन् ।
बंगलादेशको दुर्घटना : पश्चिमा संसार र बेलायतका गल्लीगल्लीमा लुगा निर्यात गर्नेहरूका लागि गत वर्षको अपि्रल २४ सबभन्दा दुःखद दिन हुन पुग्यो । गार्मेन्ट कारखाना क्षेत्रमा रहेको अवैध ढंगले निर्माण गरिएको ढाकाको राना प्लाजा भत्किँदा १ हजार १ सय श्रमिकको ज्यान गयो । विदेशी सहयोग नलिँदा बेलामा उद्धार नहुँदा धेरैको ज्यान गएकोमा यसको लागि बंगलादेश सरकारको निकै आलोचना भयो । भग्नावशेषमा फँसेको बेला एक महिलाले शिशुलाई जन्म दिइन् भने उच्च तापक्रममा बिनापानी ७२ घन्टासम्म पुरिएर पनि ४० जना सकुशल बचे ।
नैरोबीको मल आक्रमण : केन्याको राजधानी नैरोबीस्थित सबभन्दा ठूलो सपिङ मल वेस्टगेटमा अल कायदाको सोमाली समूह अल सबाबले आक्रमण गरेर कम्तीमा ६ बेलायतीसहित १३ मुलुकका ६७ को हत्या गर्यो । दुई सयभन्दा बढी घाइते भए । शनिबार दिउँसो ग्राहकले भरिभराउ उक्त मलमा एक महिला आतंकवादीसहित चार जनाले अन्धाधुन्ध गोली प्रहार गरेका थिए । स्थानीयवासीले बहादुरी देखाउँदै हजारौंलाई त्यहाँबाट उद्धार गरेका थिए । आतंकवादी प्रवेश गरेको मलको चौथो तल्लालाई नियन्त्रणम लिन सुरक्षा बललाई चार दिन लागेको थियो । चार आतंककारी पनि त्यहींको भग्नावशेषमा पुरिएर मरे । सरकारी सेनाले कारबाहीको क्रममा पसल लुटेको समेत सार्वजनिक भयो ।
फिलिपिन्समा आँधी : मध्य फिलिपिन्समा नोभेम्बर ८ को हायान आँधीले त्रासदीका थुप्रै कथाहरू छाडेर गयो । यसले त्यहाँको दुई सुन्दर द्वीप लेट र समरलाई सखाप पार्यो । घर, विद्यालय, गाडी र जीवनलाई उडाएर लग्यो । डिसेम्बरसम्म त्यहाँ ६ हजारको शव फेला परेको र १ हजार ७ सय अझैं हराइरहेको खुलासा भएको छ । जलवायु परिवर्तनका कारणले आएको यो आँधीलाई लिएर विश्वव्यापी बहस सुरु भयो ।
मुर्सीको दल आतंककारी घोषित : इजिप्टको सेनाले गत जुलाई ३ मा जननिर्वाचित राष्ट्रपति मोहम्मद मुर्सीलाई अपदस्थ गरेदेखि एकपछि अर्को गर्दै निरंकुश कदम चाल्यो । उसले डिसेम्बर २४ मा मुर्सीको दल मुस्लिम ब्रदरहुडलाई आतंककारी घोषणा गरेको छ । इजिप्टको एक पुरानो मुस्लिमवादी उक्त दललाई सरकारले हालै मात्र प्रतिबन्धित घोषणा गरेको थियो । गत जुलाईमा त्यहाँ भएको सैनिक हस्तक्षेपपछि उनलाई जेलमा राखिएको छ । कार्यकालको वर्ष दिन पनि नपुग्दै उनलाई सैनिकले जबर्जस्त रूपमा हटाएको थियो । विरोधमा उक्त दलका कार्यकर्ताहरूले आन्दोलन गरेका थिए । आन्दोलनमा हजारभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो । जुलाईमा मुर्सीलाई अपदस्थ गरिएपछि उक्त दलका २ हजारभन्दा बढी कार्यकर्ता कारागारमा छन् ।
बाढी, आँधी र भुइँचालोलगायतका प्राकृतिक प्रकोपको बितेको वर्ष २०१३ लाई छाडेनन् ।
काठमाडौ, पुस १४ - बाढी, आँधी र भुइँचालोलगायतका प्राकृतिक प्रकोपको बितेको वर्ष २०१३ लाई छाडेनन् । मन्दी र महँगीले थलिएका विश्वभरका जनताहरू सडकमा आएर चर्किए । केही दुःखद खबरहरू पनि सुन्नुपर्यो । ५ डिसेम्बरमा दक्षिण अफ्रिकाका रंगभेदविरोधी नेता नेल्सन मन्डेलाले ९४ वर्षको उमेरमा र ८ अपि्रलमा बेलायतका पूर्वप्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरले ८७ वर्षको उमेरमा संसार छाडिन् । सन् २०१२ को ९ अक्टोबरमा तालेबानी आतंकवादीले गोली हानेका पाकिस्तानकी बालिका मलाला युसुफजाई गत वर्ष शक्तिशाली व्यक्तित्वको रूपमा उदाइन् । अन्य महिनाको तुलनामा डिसेम्बरमा धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरू भए । यो वर्ष साँच्चिकै 'डिसेम्बेर डोमिनेटेड' रह्यो । यी परिदृश्यहरूलाई बुझ्न विगतका केही घटनाहरूलाई नियाल्न आवश्यक छ ।
सानामा अस्पतालमा आक्रमण : अलकायदाले ५ डिसेम्बरमा यमनको राजधानी सानास्थित रक्षा मन्त्रालय परिसरको अल ओरादी अस्पतालमा आक्रमण गर्यो । उनीहरूले चिकित्सक र बिरामीको समेत परवाह गरेनन् । यो घटनामा ६ चिकित्सक, चार बिरामी र अन्य ४८ को मृत्यु भयो । संक्रमणकालीन राजनीतिक अवस्थाबाट गुजि्ररहेको यमनमा यस्तो घटना नौंलो नभए पनि अस्पताललाई समेत नछाडिएकोले पूरा विश्वलाई मर्माहत बन्यो ।
जोखिममै रहे पत्रकार : यो वर्षको अन्त्यतिर डिसेम्बर २३ मा इराकको राजधानी बग्दादको उत्तरी भागस्थित सालाहेदिन टेलिभिजन स्टेसनमै भएको विस्फोटमा सम्पादक, समाचार सम्पादक, उत्पादक, प्रस्तोता र अभिलेख व्यवस्थापकसहित पाँच सञ्चारकर्मीको ज्यान गयो । अलकायदाकै एक गुटले इस्लामी राज्यको विरुद्धमा खबरहरू दिएकोमा यो काण्ड गराएको दाबी गर्यो । अमेरिकामा मुख्य कार्यालय रहेको कमिटी टु प्रोटेक्ट जर्नालिस्ट -सीपीजे) ले सन् २०१३ लाई कारागारमा रहेका पत्रकारका लागि दोस्रो सबैभन्दा नराम्रो वर्ष ठहर गर्यो । उसको अनुसार गत वर्ष ५२ पत्रकारको कार्यक्षेत्रमा हत्या भयो । सन २०१२ मा यो संख्या ७३ थियो । गत वर्ष २ सय ११ पत्रकारलाई कारागारमा राखियो । २०१२ मा विश्वमा २ सय ३२ पत्रकारलाई कारागारमा राखिएको थियो ।
थाइल्यान्डमा सबै सडकमा : प्रधानमन्त्री यिङलक सिनावात्राको राजीनामाको माग गरिरहेका थाइल्यान्डका मुख्य विपक्षी डेमोक्र्याटिक पार्टी यो वर्ष सडक केन्दि्रत रह्यो । उसले यिङलक सत्ताबाट नहटे फेब्रुअरी २ मा हुने निर्वाचन असफल बनाइदिने चेतावनी दिएको छ । सरकारले निर्वाचन नरोकिने र विपक्षीले हुन नदिने भनेकाले त्यहाँको राजनीतिक अवस्था डामाडोल छ । सबै विपक्षीले राजीनामा दिएपछि प्रधानमन्त्री यिङलकले संसद्को विघटन गरी निर्वाचनको घोाषणा गरेकी हुन् । यो अस्थिरताको मुख्य कारण चाहिं त्यहाँ गत महिनामात्र ल्याइएको आममाफीसम्बन्धी कानुन थियो । यो प्रधानमन्त्री यिङलकले दाजु एवं पूर्वप्रधानमन्त्री थाक्सिनलाई आममाफी दिने प्रयोजनका लागि ल्याएको विपक्षीको आरोप छ । थाक्सिन हाल भ्रष्टाचार अभियोगमा निर्वासनमा छन् ।
चीनको चन्द्रमा लक्ष्य : जापानसँग टापु विवादमा वर्षभरि अल्झेको चीनले डिसेम्बरमा चाङ ई-३ रोवर मिसनलाई चन्द्रमाको सतहमा पुर्यायो । डिसेम्बर पहिलो साता पृथ्वीबाट उडेको उक्त मिसन चन्द्रमाको उत्तरी गोलार्द्धमा ज्वालामुखीको पठार इलाकामा अवतरण गर्यो । यो चन्द्रमाको सतहमा पुग्ने तेस्रो र ४० वर्षमा पहिलो मानवरहित रोवर मिसन हो । यसमा माटो र चट्टानबारे जानकारी लिन सक्ने राडार छ । यसको लक्ष्य चन्द्रमामा खनिज पदार्थको खोजी गरेर भविष्यमा उत्खनन गर्नु हो । चन्द्रमाको सतहका नमुनाहरू सन् २०१७ सम्ममा पृथ्वीमा ल्याउने चिनियाँ योजना छ । भारतले पनि यसअघि नोभेम्बरमा महत्त्वाकांक्षी योजनाअनुरूप थप खोज गर्ने चाहनाका साथ मंगलग्रह (मार्स) मा यान पठायो ।
सुडान हिंसामै : दुई वर्षअघि जनमत संग्रहबाट उत्तरबाट छुट्टएिर बनेको नयाँ मुलुक दक्षिण सुडानमा डिसेम्बरकै तेस्रो साता सत्ता र विपक्षी पक्षबीच हिंसा सुरु भयो । तेलका भण्डारयुक्त मुलुकको भिडन्तहरूमा हजारौंको ज्यान गएको हुन सक्ने राष्ट्रसंघले जनाएको छ । उसले यही कारणले त्यहाँ शान्ति सेना दुई गुणा बढाएर १२ हजार ५ सय पुर्याएको छ । अमेरिका र बेलायतले राजधानी जुवाबाट आफ्ना कर्मचारी र नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा लगिसकेका छन् ।
ओबामा र क्यास्ट्रोको हस्त मिलन ः दक्षिण अपि|mकाका पूर्वराष्ट्रपति तथा स्वतन्त्रतावादी नेता नेल्सन मन्डेलाको अन्येष्टिमा विश्वका धेरै राजनेता, सरकार प्रमुख र नागरिकको ध्यान तानियो । १० डिसेम्बरमा जोहानसवर्गमा भएको मण्डेलाको स्मृति सभामा अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले दीर्घकालीन शत्रु क्युबाका नेता राउल क्यास्ट्रोसँग हात मिलाए । उनले मञ्चमा सम्बोधनका लागि जाने क्रममा स्वयं हात बढाएका थिए । शत्रुसँग पनि मित्रता गर्ने चाहना राख्ने ओबामाको यो रूपलाई शान्तिप्रेमी विश्वले निकै मन परायो । अमेरिकाले कम्युनिस्ट मुलुक क्युबामाथि पाँच दशकदेखि प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ । यसअघि सेप्टेम्बरमा ओबामाले इरानी राष्ट्रपति हसन रुहानीसँग टेलिफोनमा वार्ता गरेका थिए । इरानमा सन् १९७९ मा इस्लामी क्रान्ति भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानी राष्ट्रपतिसँग कुरा गरेको त्यो पहिलोपटक थियो ।
उत्तरकोरियामा उनकै डम्फु ः यो वर्ष दक्षिण कोरियासँग युद्धकै मुखमा पुगिसकेको उत्तरकोरियाले आफ्नै एक नेतालाई १३ डिसेम्बरमा मृत्युदण्ड दियो । सत्ता र शक्तिबीच उत्पन्न शंकामा युवा नेता किम जोङ उनले आफ्ना शक्तिशाली फुपाजु ६७ वर्षे चाङ सोङ थाकलाई झुन्ड्याएरै छाडे, त्यो पनि उनलाई देशद्रोह र भ्रष्टाचारको अभियोग लगाएर । थाकमाथि सत्ताको सर्वोच्च पदमा पुग्नलाई गुटबन्दी गरेर सरकार ढाल्न खोजेको आरोप लगाइएको थियो । चीनसँग सम्बन्ध सुधार्ने अभिभारा पाएका उनी सैनिक आयोगमा पनि उच्च पदमा थिए ।
बंगलादेसमा फाँसी : गत वर्षभरि नै सत्तापक्ष र विपक्षीको झगडामा अस्थिर बनेको बंगलादेशको इतिहासमा यो वर्ष निकै संवेदनशील रह्यो । आक्रामक सरकारले कट्टरपन्थी इस्लामी नेता ६५ वर्षे अब्दुल कादर मुल्लाहलाई राजधानी ढाकास्थित केन्द्रीय कारागारमा झुन्ड्यायो । सशक्त विपक्षी जमात ए इस्लामी पार्टीका सहायक महासचिव नेता मुल्लाह बंगलादेशमा यो अभियोगमा मृत्युदण्ड पाउने पहिलो व्यक्ति बनेका छन् । उनीमाथि सन १९७१ मा भएको स्वतन्त्रता संघर्षमा पाकिस्तानको पक्षमा युद्ध गरी केही सम्मानित प्राध्यापक, चिकित्सक, लेखक तथा पत्रकारको हत्या गरेको आरोप थियो ।
समलिंगी विहेको विवाद : यो वर्षको अन्त्यतिर भारत र अस्टे्रलियामा समलिंगी बिहेको विपक्षमा उच्च न्यायिक निकायले फैसला गर्यो, जसको दुवै मुलुकका जनताद्वारा चर्को विरोध भयो । यसकै भोलिपल्ट १२ डिसेम्बरमा अस्टे्रलियाको क्यानबेरा उच्च न्यायालयले समलिंगी बिहेका लागि अनुमति दिने स्थानीय कानुनविरुद्ध फैसला गर्यो । गत अपि्रलमा समलिंगी विहेलाई कानुनी मान्यता दिने न्युजिल्यान्ड एसिया प्रशान्त क्षेत्रको पहिलो मुलुक बनेको थियो । क्यानाडा, फ्रान्स, अर्जेन्टिना र दक्षिण अपि|mकासहित केही मुलुकमा पनि यस्तो बिहेलाई वैधता छ ।
सिरियामा अझै बिचल्ली : सन् २०११ को १५ मार्चदेखि सुरु भएको सिरियाली युद्धमा गत वर्ष प्राणघातक रासायनिक हतियार प्रयोगको विषय सर्वाधिक चर्चामा रह्यो । राजधानी दमास्कसको नजिकै डुमाको घोउटामा अगस्त २१ मा हानिकारक ग्यास प्रहारमा महिला र बालबालिकासहित कम्तीमा १ हजार ४ सयको ज्यान गयो । यसलाई २१ औं शताब्दीको सबभन्दा निकृष्ट आक्रमण भनियो । आक्रमणमा राष्ट्र संघले आफ्नो प्रतिवेदनमा त्यस्तो हतियार प्रयोग गर्नेमाथि कारबाही हुनुपर्ने माग गर्यो । सिरियाको रासायनिक हतियारको भण्डारबाट तर्सेको अमेरिकाले आफ्नो सेनालाई झन्डै आक्रमणको आदेश दिइसकेको थियो । रुसले मध्यस्थता गरेर मित्र मुलक सिरियाको उक्त भण्डार पारदर्शी ढंगले नष्ट गर्ने भनेपछि युद्ध टरेको हो । अहिले राष्ट्र संघ विशेषज्ञहरूले त्यहाँको लगभग सबै हतियार नष्ट गरिसकेको छ ।
आफ्नै जालमा मुसर्रफ : गत वर्षको मेमा भएको निर्वाचनमा सहभागी हुन एक महिनाअगाडि मार्चमै केही वर्षको निर्वासनपछि स्वदेश फर्केका पाकिस्तानका पूर्वराष्ट्रपति एवं सैनिक जनरल परवेज मुसर्रफको अवस्था चोकटा खान गएकी बूढी झोलमा डुबेर मरीजस्तै भएको छ । सरकारले ७० वर्षे मुसर्रफविरुद्ध हत्या र देशद्रोहको मुद्दा लगाएको छ । उनी दुई हजार अमेरिकी डलर बराबरको रकम अदालतमा जम्मा गरेर जमानतमा रिहा भए पनि आफ्नै घरमा नजरबन्द छन् । उनलाई सन् २००६ मा बलुचिस्तानका विद्रोही नेता नबाज अक्बर बुग्टा र सन् २००७ मा पूर्वप्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोको हत्या आरोपमा नजरबन्द गरिएको हो । उनले मुलुकमै बसेर संघर्ष गर्ने बताएका छन् । उनी सन्् १९९९ देखि २००८ सम्म सत्तामा थिए । सैनिक जर्नेल रहेका उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री नवाज सरिफलाई सत्ताच्यूत गरेर शक्तिमा आएका थिए । मेमा भएको निर्वाचन परिणामले सरिफलाई प्रधानमन्त्री बनाएको छ ।
अमेरिकी गुप्तचरको करामत : आफ्नै पूर्वगुप्तचर कर्मचारी ३१ वर्षे एडवार्ड जोसेफ स्नोडेनले अमेरिकालाई यो वर्षभर नै हैरान पारे । उनी अमेरिकाको केन्द्रीय गुप्तचर एजेन्सी -सीआईए) र राष्ट्रिय सुरक्षा निकाय (एनएसए) सँग आवद्ध थिए । अमेरिकाले विभिन्न देशका नागरिक र राष्ट्र प्रमुखको टेलिफोन रेकर्ड गरेको खुलासा गरेर आफ्नो मुुलुकलाई थप समस्यामा पारे । यो खुलासाले अमेरिकाको निकट मुलुकसँग सम्बन्ध मात्र चिस्सिएन, सार्वजनिक रूपले माफी माग्नुपर्यो । राष्ट्रपति बाराक ओबामाले गुप्तचर निकायलाई काम गर्ने शैली परिवर्तन गर्न आदेशसमेत दिनुपर्यो । अमेरिकामा गम्भीर फौजदार आरोप लागेपछि स्नोडेन २३ जुनदेखि रुसमा शरण लिइरहेका छन् । उनलाई शरण दिएर रुसले अमेरिकासँगको कूटनीतिक सम्बन्ध जोखिममा पारेको छ । स्नोडेनले विश्वभरका जनताको गोपनीयताको हकको प्रत्याभूति गराउने आफ्नो मिसन सफल भएको बताएका छन् ।
बंगलादेशको दुर्घटना : पश्चिमा संसार र बेलायतका गल्लीगल्लीमा लुगा निर्यात गर्नेहरूका लागि गत वर्षको अपि्रल २४ सबभन्दा दुःखद दिन हुन पुग्यो । गार्मेन्ट कारखाना क्षेत्रमा रहेको अवैध ढंगले निर्माण गरिएको ढाकाको राना प्लाजा भत्किँदा १ हजार १ सय श्रमिकको ज्यान गयो । विदेशी सहयोग नलिँदा बेलामा उद्धार नहुँदा धेरैको ज्यान गएकोमा यसको लागि बंगलादेश सरकारको निकै आलोचना भयो । भग्नावशेषमा फँसेको बेला एक महिलाले शिशुलाई जन्म दिइन् भने उच्च तापक्रममा बिनापानी ७२ घन्टासम्म पुरिएर पनि ४० जना सकुशल बचे ।
नैरोबीको मल आक्रमण : केन्याको राजधानी नैरोबीस्थित सबभन्दा ठूलो सपिङ मल वेस्टगेटमा अल कायदाको सोमाली समूह अल सबाबले आक्रमण गरेर कम्तीमा ६ बेलायतीसहित १३ मुलुकका ६७ को हत्या गर्यो । दुई सयभन्दा बढी घाइते भए । शनिबार दिउँसो ग्राहकले भरिभराउ उक्त मलमा एक महिला आतंकवादीसहित चार जनाले अन्धाधुन्ध गोली प्रहार गरेका थिए । स्थानीयवासीले बहादुरी देखाउँदै हजारौंलाई त्यहाँबाट उद्धार गरेका थिए । आतंकवादी प्रवेश गरेको मलको चौथो तल्लालाई नियन्त्रणम लिन सुरक्षा बललाई चार दिन लागेको थियो । चार आतंककारी पनि त्यहींको भग्नावशेषमा पुरिएर मरे । सरकारी सेनाले कारबाहीको क्रममा पसल लुटेको समेत सार्वजनिक भयो ।
फिलिपिन्समा आँधी : मध्य फिलिपिन्समा नोभेम्बर ८ को हायान आँधीले त्रासदीका थुप्रै कथाहरू छाडेर गयो । यसले त्यहाँको दुई सुन्दर द्वीप लेट र समरलाई सखाप पार्यो । घर, विद्यालय, गाडी र जीवनलाई उडाएर लग्यो । डिसेम्बरसम्म त्यहाँ ६ हजारको शव फेला परेको र १ हजार ७ सय अझैं हराइरहेको खुलासा भएको छ । जलवायु परिवर्तनका कारणले आएको यो आँधीलाई लिएर विश्वव्यापी बहस सुरु भयो ।
मुर्सीको दल आतंककारी घोषित : इजिप्टको सेनाले गत जुलाई ३ मा जननिर्वाचित राष्ट्रपति मोहम्मद मुर्सीलाई अपदस्थ गरेदेखि एकपछि अर्को गर्दै निरंकुश कदम चाल्यो । उसले डिसेम्बर २४ मा मुर्सीको दल मुस्लिम ब्रदरहुडलाई आतंककारी घोषणा गरेको छ । इजिप्टको एक पुरानो मुस्लिमवादी उक्त दललाई सरकारले हालै मात्र प्रतिबन्धित घोषणा गरेको थियो । गत जुलाईमा त्यहाँ भएको सैनिक हस्तक्षेपपछि उनलाई जेलमा राखिएको छ । कार्यकालको वर्ष दिन पनि नपुग्दै उनलाई सैनिकले जबर्जस्त रूपमा हटाएको थियो । विरोधमा उक्त दलका कार्यकर्ताहरूले आन्दोलन गरेका थिए । आन्दोलनमा हजारभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो । जुलाईमा मुर्सीलाई अपदस्थ गरिएपछि उक्त दलका २ हजारभन्दा बढी कार्यकर्ता कारागारमा छन् ।
An Afghan woman has had her nose and lips allegedly cut off by her husband after refusing to sell her jewellery to fund his heroin addiction. The mother-of-four - known only as Setara - was reportedly beaten and mutilated by her partner at their home in Herat, Afghanistan. He allegedly hit her on the head with a stone, before using a knife to slice off her nose and lips.
कोलोराडो- अमेरिकाको कोलोराडो राज्य स्थित एक स्कुलमा आफ्नै कक्षाका साथीले गोली प्रहार गर्दा घाइते भएकी १७ वर्षे किशोरी क्लेयरी डेभिसको मृत्यु भएको छ।
विद्यालयको क्याफेटेरिया क्षेत्रमा भएको गोली प्रहारमा उनी घाइते भएकी थिइन्। सहपाठीले प्रहार गरेको गोली उनको अनुहारमा लागेको थियो।
डेविस उनकै सहपाठी कार्ल पियर्सनले प्रहार गरेको गोलीको सिकार भएकी हुन्। एफपीका अनुसार उनी ८ दिन सम्म स्थानीय अस्पतालमा जीवनमरणको स्थितिमा थिइन्। अस्पतालले उनको गालामा सर्जरी गर्नुपर्ने बताएको थियो। तर सर्जरी गर्नु अगाडि नै उनी कोमामा पुगेकी थिइन्।
उनको परिवारले उनको सम्झनामा विद्यालयमा एउटा सहयोगी कोष स्थापना गर्नको लागि समुदाय, सहयोगी र साथीहरुलाई आग्रह गरेको छ।
विद्यालयको क्याफेटेरिया क्षेत्रमा भएको गोली प्रहारमा उनी घाइते भएकी थिइन्। सहपाठीले प्रहार गरेको गोली उनको अनुहारमा लागेको थियो।
डेविस उनकै सहपाठी कार्ल पियर्सनले प्रहार गरेको गोलीको सिकार भएकी हुन्। एफपीका अनुसार उनी ८ दिन सम्म स्थानीय अस्पतालमा जीवनमरणको स्थितिमा थिइन्। अस्पतालले उनको गालामा सर्जरी गर्नुपर्ने बताएको थियो। तर सर्जरी गर्नु अगाडि नै उनी कोमामा पुगेकी थिइन्।
उनको परिवारले उनको सम्झनामा विद्यालयमा एउटा सहयोगी कोष स्थापना गर्नको लागि समुदाय, सहयोगी र साथीहरुलाई आग्रह गरेको छ।
७ पुष, काठमाडौ । उत्तर कोरियाका शासक किम जोंग उनले आफ्ना फुफाजूलाई मृत्युदण्ड दिएपछी उनका आफन्तहरुलाई पनि पक्राउ गरी जेल चलान गराएका छन् । किम ले आफ्ना फुफाजूका १ सय भन्दा बढी नातेदारलाई पक्राउ गरी जेल पठाएका छन् । किमले भ्रष्टाचारको आरोपमा आफ्नो फूफाजू चांग सोंग थायकलाई केही दिनअघि मृत्युदण्डको सजाय सुनाएका थिए । थायक देशको सबैभन्दा ठूलो फौजी निकयाको उपाध्यक्ष थिए ।
समाचारहरुमा जनाइए अनुसार थायकलाई मृत्युदण्ड दिएको एक दिनपछी उत्तर कोरियाली सैनिकले प्योङचोन पुगेर सयौ मानिसलाई पक्राउ गरेका थिए । समाचारहरूमा जनाइएअनुसार ती सबै थायकका आफन्त हुन् ।
'द सण्डे टेलीग्राफ'का अनुसार १३ डिसेम्बरको राती १० बजे मिनिस्ट्री अफ स्टेट सेक्युरिटीका केही हतियारसहितका सेना प्योङचान पुगेर ती मानिसलाई पक्राउ गरी लगेका थिए । उक्त स्थानमा थायकका आफन्तहरू बस्ने गरेको बताइएको छ । पक्राउ परेका मानिसहरूमा थायकका नजिकका आफन्तहरूका साथै अन्य टाढाका आफन्तहरू समेत रहेको समाचारहरूमा बताइएको छ ।
उत्तर कोरियामा कुनै अपराधमा दोषी व्यक्तिको आफन्तलाई पनि सजाय दिने घटनालाई सामान्य घटना बताइएको छ । पक्राउ परेका केही आफन्तहरूलाई समेत मृत्युदण्ड दिइन सक्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ ।
समाचारहरुमा जनाइए अनुसार थायकलाई मृत्युदण्ड दिएको एक दिनपछी उत्तर कोरियाली सैनिकले प्योङचोन पुगेर सयौ मानिसलाई पक्राउ गरेका थिए । समाचारहरूमा जनाइएअनुसार ती सबै थायकका आफन्त हुन् ।
'द सण्डे टेलीग्राफ'का अनुसार १३ डिसेम्बरको राती १० बजे मिनिस्ट्री अफ स्टेट सेक्युरिटीका केही हतियारसहितका सेना प्योङचान पुगेर ती मानिसलाई पक्राउ गरी लगेका थिए । उक्त स्थानमा थायकका आफन्तहरू बस्ने गरेको बताइएको छ । पक्राउ परेका मानिसहरूमा थायकका नजिकका आफन्तहरूका साथै अन्य टाढाका आफन्तहरू समेत रहेको समाचारहरूमा बताइएको छ ।
उत्तर कोरियामा कुनै अपराधमा दोषी व्यक्तिको आफन्तलाई पनि सजाय दिने घटनालाई सामान्य घटना बताइएको छ । पक्राउ परेका केही आफन्तहरूलाई समेत मृत्युदण्ड दिइन सक्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ ।
काठमाडौं, मंसिर २८ । उत्तर कोरियाका शासक किम जोन उनका फुपाजु चाङ सोङ थेकलाई मृत्युदण्ड दिइएको छ । भ्रष्टाचारको अभियोगमा केही दिनअघि पदबाट बर्खास्त गरिएका थेकलाई मृत्युदण्ड दिइएको उत्तर कोरियाली समाचार संस्था केसीएनएले जनाएको छ ।
उत्तर कोरीयाको इतिहासमै यो घटनालाई निकै महत्वका साथ हेरिएको छ । किम जोङ इलको निधनपछि दुई वर्षअघि किङ जोङ उनले सत्ता सम्हालेयता मृत्युदण्ड दिइएका थेक पहिलो वरिष्ठ अधिकारी हुन् ।
केही दिन अगाडि मात्रै उनलाई सेनाको महत्वपूर्ण पदबाट बर्खास्त गरिएको थियो । हिजोमात्रै थेकलाई उत्तर कोरियाली सैन्य अदालतमा उपस्थित गराइएको थियो ।
अदालतले थेकलाई शक्तिको दुरुपयोग गरी राज्यसत्ता कब्जा गर्न खोजेकोमा दोषी प्रमाणित गरे लगत्तै उनलाई मृत्युदण्ड दिइएको केसीएनएले जनाएको छ ।
थेक उत्तर कोरियाली पुर्व नेता किम जोङ इलका भिनाजु तथा हालका वरिष्ठ नेता किम जोङ उनका फुपाजु हुन् । उनी उत्तर कोरियाको सत्तारुढ कम्युनिष्ट पार्टी एवं सेनाका वरिष्ठ नेता थिए ।
हालको राज्यसत्ता विरुद्ध षड्यन्त्र गर्न कम्युनिष्ट पार्टी र सेनामा गुटबन्दी गरेको आरोप थेकमाथि लागेको थियो ।
उत्तर कोरीयाको इतिहासमै यो घटनालाई निकै महत्वका साथ हेरिएको छ । किम जोङ इलको निधनपछि दुई वर्षअघि किङ जोङ उनले सत्ता सम्हालेयता मृत्युदण्ड दिइएका थेक पहिलो वरिष्ठ अधिकारी हुन् ।
केही दिन अगाडि मात्रै उनलाई सेनाको महत्वपूर्ण पदबाट बर्खास्त गरिएको थियो । हिजोमात्रै थेकलाई उत्तर कोरियाली सैन्य अदालतमा उपस्थित गराइएको थियो ।
अदालतले थेकलाई शक्तिको दुरुपयोग गरी राज्यसत्ता कब्जा गर्न खोजेकोमा दोषी प्रमाणित गरे लगत्तै उनलाई मृत्युदण्ड दिइएको केसीएनएले जनाएको छ ।
थेक उत्तर कोरियाली पुर्व नेता किम जोङ इलका भिनाजु तथा हालका वरिष्ठ नेता किम जोङ उनका फुपाजु हुन् । उनी उत्तर कोरियाको सत्तारुढ कम्युनिष्ट पार्टी एवं सेनाका वरिष्ठ नेता थिए ।
हालको राज्यसत्ता विरुद्ध षड्यन्त्र गर्न कम्युनिष्ट पार्टी र सेनामा गुटबन्दी गरेको आरोप थेकमाथि लागेको थियो ।
काठमाडौं, मंसिर २४ । ब्राजिलमा दुई वटा फुटबल क्लबका समर्थहरुबीच भएको झडपमा २० जना घाइते भएका छन् । दक्षिणी राज्य सान्टा क्याटारिनामा ब्राजिलियन शीर्ष डिभिजनका क्लबहरु एथ्लेटिको पारानेन्सी र भास्को डा गामाबीचको खेलमा समर्थकमहरुबीच झडप भएपछि कम्तिमा एक घण्टा खेल रोकिएको थियो ।
त्यसक्रममा प्रहरीले रबरको गोली र अश्रुग्याँस प्रहार गरी स्थिति नियन्त्रणमा लिएको थियो । सुरक्षा व्यवस्था फितलो भएका कारण घटना भएको भन्दै समर्थकहरुले ब्राजिल सरकारको आलोचना गरेका छन् ।
यस घटनाले अर्को वर्ष ब्रजिलमा हुन गइरहेको विश्वकप फुटबलका लागि समर्थकहरुको सुरक्षालाई लिएर प्रश्न समेत उठाएको छ ।
१ घण्टापछि सुचारु भएको खेलमा एथ्लेटिको पारानेन्सीले ५–१ ले विजयी भयो । यो हारसँगै भास्को डा गामा शीर्ष डिभिजनबाट रेलिगेसनमा परेको छ ।
उसँगै रियो दि जेनेरियोकै अर्को चर्चिक क्लव एवं साविक विजेता फ्लुमिनेन्सी समेत रेलिगेसनमा परिसकेको छ । यसपटक लिग उपाधि भने क्रुजेरोले जितेको छ ।
गएरातिको तनावपूर्ण खेलसँगै जारी सिजनको ब्राजिलियन लिग सकिएको छ ।
त्यसक्रममा प्रहरीले रबरको गोली र अश्रुग्याँस प्रहार गरी स्थिति नियन्त्रणमा लिएको थियो । सुरक्षा व्यवस्था फितलो भएका कारण घटना भएको भन्दै समर्थकहरुले ब्राजिल सरकारको आलोचना गरेका छन् ।
यस घटनाले अर्को वर्ष ब्रजिलमा हुन गइरहेको विश्वकप फुटबलका लागि समर्थकहरुको सुरक्षालाई लिएर प्रश्न समेत उठाएको छ ।
१ घण्टापछि सुचारु भएको खेलमा एथ्लेटिको पारानेन्सीले ५–१ ले विजयी भयो । यो हारसँगै भास्को डा गामा शीर्ष डिभिजनबाट रेलिगेसनमा परेको छ ।
उसँगै रियो दि जेनेरियोकै अर्को चर्चिक क्लव एवं साविक विजेता फ्लुमिनेन्सी समेत रेलिगेसनमा परिसकेको छ । यसपटक लिग उपाधि भने क्रुजेरोले जितेको छ ।
गएरातिको तनावपूर्ण खेलसँगै जारी सिजनको ब्राजिलियन लिग सकिएको छ ।
नेपाली कामदारमाथि अमानविय व्यवहार गरेर विवादमा आएको खाडी मुलुक कतार पुनः विवादमा तानिएको छ।
यसपटक भने कतारको दोहामा बनेको एक स्टेडियमको डिजाइनका कारण विवादमा तानिएको हो।
कतारको दोहामा बन्दै गरेको अल वाकरा नामक स्टेडियमको डिजाइन महिलाको यौनी (vagina)जस्तो देखिएपछि यसको आलोचना गरिएको हो।
अश्लिल भन्दै कतारमै यसको आोचलना गरिएको छ । यसलाइ संसारकै चर्चित डिजाइनर जाहा हदिदले एईकम कम्पनीसंग मिलेर डिजाइन गरेका हुन्। यो स्टेडियममा ४० हजार मानिस अट्न सक्दछन् । आलोचकहरु निकै आक्रोशित भएका डिजाइनर हदिदले भने आलोचनालाई बकबास भन्दै बचाउ गरेका छन्।
स्टेडियम डिजाउन गर्ने कम्पनी एईकमले भने यसको डिजाइन प्राचिन डुङगा ,जसलाई कतारमा माछा मार्न प्रयोग गरिन्थ्यो, जस्तो बनाउन खोजेको प्रतिक्रिया दिएका छन्। तस्विरमा हेरौ महिलाको यौनी जस्तो भएको भनेर आलोचित स्टेडियमको डिजाइन.
अश्लिल भन्दै कतारमै यसको आोचलना गरिएको छ । यसलाइ संसारकै चर्चित डिजाइनर जाहा हदिदले एईकम कम्पनीसंग मिलेर डिजाइन गरेका हुन्। यो स्टेडियममा ४० हजार मानिस अट्न सक्दछन् । आलोचकहरु निकै आक्रोशित भएका डिजाइनर हदिदले भने आलोचनालाई बकबास भन्दै बचाउ गरेका छन्।
स्टेडियम डिजाउन गर्ने कम्पनी एईकमले भने यसको डिजाइन प्राचिन डुङगा ,जसलाई कतारमा माछा मार्न प्रयोग गरिन्थ्यो, जस्तो बनाउन खोजेको प्रतिक्रिया दिएका छन्। तस्विरमा हेरौ महिलाको यौनी जस्तो भएको भनेर आलोचित स्टेडियमको डिजाइन.
मनिला (बीबीसी), कार्तिक २४ - फिलिफिन्समा आएको आँधीले मर्नेको संख्या १० हजार नाघेको हुनसक्ने अधिकारीले बताएका छन् । फिलिफिन्सका सरकारी अधिकारीले केही सय व्यक्तिको मृत्यु भएको पुष्टी गरिसकेका छन् । तर, क्षेत्रीय प्रहरी प्रमुख ईल्मर सोरियाले आफूलाई लेयटे राज्यका प्रान्तीय गभर्नरले त्यहाँको पूर्वी टापुमा मात्रै १० हजार मानिसको मृत्यु भएको जानकारी दिएको बताएका छन् ।
आँधीका कारण सयौं हजार मान्छे बिस्थापित भएको बताइएको छ । तायटे टापुको टक्लोबान सहरको दृश्य पूरै बिभत्स देखिएको बीबीसीका संवाददाता वींफिल्ड हायसले बताएका छन् । त्यहाँ खानेपानी र बिद्यूत पूर्णरुपमा बन्द छन् भने केही मात्रामा खानेकुरा मात्रै छ । सहरका अधिकारीहरुले सहयोग वितरणको लागि प्रयास जारी रहेको बताएका छन् ।
सयौं मान्छेहरु टाक्लोबान सहर छाड्नका लागि एयरपोर्टमा जम्मा भएका छन् । तर, आँधीले एयरपोर्टसमेत क्षतिग्रस्त बनाएको छ ।
टाक्लोबानका प्रशासक टेक्सोन लिमले एसोसियट प्रेसलाई आफ्नो सहरमा मात्रै मृतकको संख्या १० हजार नाघ्न सक्ने बताएका छन् । त्यसैगरी, प्रहरी प्रमुख ईल्मर सोरियाले लायते प्रान्तको ७० देखि ८० प्रतिशत भाग क्षतिग्रस्त भएको बताए । उनले अधिकांशको भवनले पुरिएर मृत्यु भएको बताएका छन् ।
त्यसैगरी, पूर्वी समर प्रान्तमा पनि सयौं व्यक्ति मारिएको खबर छ ।
फिलिपिन्सको बिपत जोखित न्यूनीकरण र व्यबस्थापन परिषद्ले एकसय ५१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टी गरेको छ । चार लाख ८० हजार बढी बिस्थापित भएको उसको आँकडा छ ।
सरकारले आँधीले बिनाश गरेको क्षेत्रमा हजारौं सेना परिचालन गरेको भए पनि सडक भत्किएका कारण उद्दार र राहतमा कठिनाई भोगिरहेको छ । हाईयान नाम दिइएको यो अहिलेसम्मकै शक्तिशाली आँधीमध्येको एक भएको अधिकारीहरुको भनाई छ । शुक्रबार फिलिपिन्सको बिभिन्न ६ वटा टापुमा यो आँधी आएको थियो ।
आँधीका कारण सयौं हजार मान्छे बिस्थापित भएको बताइएको छ । तायटे टापुको टक्लोबान सहरको दृश्य पूरै बिभत्स देखिएको बीबीसीका संवाददाता वींफिल्ड हायसले बताएका छन् । त्यहाँ खानेपानी र बिद्यूत पूर्णरुपमा बन्द छन् भने केही मात्रामा खानेकुरा मात्रै छ । सहरका अधिकारीहरुले सहयोग वितरणको लागि प्रयास जारी रहेको बताएका छन् ।सयौं मान्छेहरु टाक्लोबान सहर छाड्नका लागि एयरपोर्टमा जम्मा भएका छन् । तर, आँधीले एयरपोर्टसमेत क्षतिग्रस्त बनाएको छ ।
टाक्लोबानका प्रशासक टेक्सोन लिमले एसोसियट प्रेसलाई आफ्नो सहरमा मात्रै मृतकको संख्या १० हजार नाघ्न सक्ने बताएका छन् । त्यसैगरी, प्रहरी प्रमुख ईल्मर सोरियाले लायते प्रान्तको ७० देखि ८० प्रतिशत भाग क्षतिग्रस्त भएको बताए । उनले अधिकांशको भवनले पुरिएर मृत्यु भएको बताएका छन् ।
त्यसैगरी, पूर्वी समर प्रान्तमा पनि सयौं व्यक्ति मारिएको खबर छ ।
फिलिपिन्सको बिपत जोखित न्यूनीकरण र व्यबस्थापन परिषद्ले एकसय ५१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टी गरेको छ । चार लाख ८० हजार बढी बिस्थापित भएको उसको आँकडा छ ।सरकारले आँधीले बिनाश गरेको क्षेत्रमा हजारौं सेना परिचालन गरेको भए पनि सडक भत्किएका कारण उद्दार र राहतमा कठिनाई भोगिरहेको छ । हाईयान नाम दिइएको यो अहिलेसम्मकै शक्तिशाली आँधीमध्येको एक भएको अधिकारीहरुको भनाई छ । शुक्रबार फिलिपिन्सको बिभिन्न ६ वटा टापुमा यो आँधी आएको थियो ।
मनिला (बीबीसी), कार्तिक २३ - फिलिपिन्समा गएको समुद्री आँधीले एकसय २० भन्दा बढीको ज्यान गएको बताइएको छ । त्यहाँ शुक्रबार आएको यो शक्तिशाली आँधीलाई हाईयान नाम दिइएको छ । त्यहाँका उड्ययन अधिकारीहरुले बताए अनुसार ताक्लोबन सहरको सडकमा मात्रै एकसय शवहरु अलपत्र अवस्थामा छन् । स्थानीय सञ्चारकर्मीले जानकारी दिए अनुसार २० शवहरु भने सहर नजिकैको चर्चमा राखिएको छ ।
आँधीका कारण धेरै घरहरु भत्किएका छन् भने पहिरोहरु गएका छन् । सरकारले उद्दारका लागि सेना परिचालन गरेको छ । त्यहाँबाट प्राप्त भिडियोहरु हेर्दा आँधीको बेला पानीले सहरलाई पूरै छोपेको देखिन्छ । यो आँधी अहिलेसम्मकै शक्तिशाली आँधीमध्येको एक हो ।
आँधीबाट प्रभावित ताक्लोवन सहरमा पुग्न उद्दारकर्मीहरुले प्रयास जारी राखेका छन् । बीबीसीका संवाददाता जोन डोनिसोनले बताए अनुसार त्यहाँका एयरपोर्टहरु क्षतिग्रस्त भएका छन् । तर, सैनिक जहाजहरु भने सञ्चालन गरिएको छ ।
आँधीबाट प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्कबिच्छेद छन् । ३७९किलोमिटर/प्रतिघण्टोको गतिमा आएको आँधीको छाल १५ मिटर माथिसम्म थियो । अधिकारीहरुले यसअघि नै आँधी एक बर्ष अघि गएको बोफा आँधीजस्तै शक्तिशाली हुने चेतावनी दिएका थिए । दक्षिण फिलिपिन्समा आएको बोफा आँधीका कारण गत बर्ष कम्तिमा एक हजारको मृत्यु भएको थियो ।
नागरिक उड््यन प्राधिकरणका सहायक प्रमुख जोन एन्डि्रउले आफूले ताक्लोबन सहरको एयरपोर्ट प्रबन्धकसँग कुरा गरेको र ती प्रबन्धकले आफूले सडकमा एकसय बढी शव देखेको बताएको भनेका छन् ।
आँधीका कारण धेरै घरहरु भत्किएका छन् भने पहिरोहरु गएका छन् । सरकारले उद्दारका लागि सेना परिचालन गरेको छ । त्यहाँबाट प्राप्त भिडियोहरु हेर्दा आँधीको बेला पानीले सहरलाई पूरै छोपेको देखिन्छ । यो आँधी अहिलेसम्मकै शक्तिशाली आँधीमध्येको एक हो ।
आँधीबाट प्रभावित ताक्लोवन सहरमा पुग्न उद्दारकर्मीहरुले प्रयास जारी राखेका छन् । बीबीसीका संवाददाता जोन डोनिसोनले बताए अनुसार त्यहाँका एयरपोर्टहरु क्षतिग्रस्त भएका छन् । तर, सैनिक जहाजहरु भने सञ्चालन गरिएको छ ।
आँधीबाट प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्कबिच्छेद छन् । ३७९किलोमिटर/प्रतिघण्टोको गतिमा आएको आँधीको छाल १५ मिटर माथिसम्म थियो । अधिकारीहरुले यसअघि नै आँधी एक बर्ष अघि गएको बोफा आँधीजस्तै शक्तिशाली हुने चेतावनी दिएका थिए । दक्षिण फिलिपिन्समा आएको बोफा आँधीका कारण गत बर्ष कम्तिमा एक हजारको मृत्यु भएको थियो ।
नागरिक उड््यन प्राधिकरणका सहायक प्रमुख जोन एन्डि्रउले आफूले ताक्लोबन सहरको एयरपोर्ट प्रबन्धकसँग कुरा गरेको र ती प्रबन्धकले आफूले सडकमा एकसय बढी शव देखेको बताएको भनेका छन् ।
.jpg)

















